Starzenie się skóry

Skuteczne metody walki z czasem – czyli jak prawidłowo dbać o skórę i wyglądać młodo. Porad udziela lekarz dermatolog Jolanta Maciejewska z Bydgoszczy.

Jolanta Maciejewska

Dr n.med. Jolanta Maciejewska

specjalista medycyny estetycznej

Co to jest starzenie się skóry?

Starzenie się skóry jest procesem zachodzącym w organizmie każdego człowieka. Wyróżniamy:

– starzenie wewnątrzpochodne (chronologiczne, genetyczne) – naturalny proces starzenia

– starzenie zewnątrzpochodne – proces starzenia wywołany czynnikami zewnętrznymi, przede wszystkim słońcem (tzw. fotostarzenie),

Starzenie chronologiczne jest procesem złożonym, mają na nie wpływ czynniki genetyczne, hormonalne (czynniki hormonalne dotyczą kobiet w okresie menopauzy, wówczas dochodzi do spadku estrogenów w organizmie). Zmiany ultrastruktury skóry w przebiegu naturalnego starzenia się skóry nasilają się w wyniku działania czynników zewnętrznych, przede wszystkim promieniowania UV, ale również nieodpowiedniej diety, palenia tytoniu czy wpływu grawitacji.

Cechy histologiczne starzenia wewnątrzpochodnego:

Zmniejszenie liczby komórek Langerhansa, zmniejszenie liczby melanocytów, degeneracje włókien kolagenowych i sprężystych, całkowity brak kwasu hialuronowego w naskórku, zanik warstwy ziarnistej i kolczystej naskórka, redukcje liczby gruczołów potowych, zmniejszoną ilość lipidów naskórka-steroli i ceramidów (zaburzenia wytwarzania naturalnych czynników nawilżania).

Cechy histologiczne starzenia zewnątrzpochodnego:

Zmniejszona ilość kolagenu typu I, mieszkowa hiperkeratoza, pogrubienie włókien elastycznych, przerost gruczołów łojowych, uszkodzenie sieci drobnych naczyń krwionośnych, uszkodzenie melanocytów, nagromadzenie się substancji podobnej do elastyny oraz nieprawidłowego kolagenu w górnych warstwach skóry.

Objawy starzejącej się skóry:

Skóra staje się sucha i szorstka w dotyku, pojawiają się liczne, drobne zmarszczki („kurze łapki”, zmarszczki wokół ust). Dochodzi do zmian zanikowych w naskórku, skórze właściwej i tkance podskórnej. Rogowacenie skóry może być nasilone poprzez zmniejszone wydzielanie gruczołów łojowych i potowych. Ponadto może występować plamica starcza. W wyniku fotostarzenia się skóry pojawiają się odbarwienia, przebarwienia, brodawki łojotokowe, plamy soczewicowate. 

Do odległych następstw licznych ekspozycji słonecznych należy wymienić nowotwory skóry. Ponadto z upływem lat paznokcie stają się szorstkie, kruche czy łamliwe z charakterystycznymi podłużnymi pobruzdowaniami.

Jak zapobiegać starzeniu się skóry?

Naturalnego procesu starzenia się skóry nie jesteśmy w stanie powstrzymać, ale ze starzeniem zewnątrzpochodnym możemy powalczyć poprzez:

-fotoprotekcję, czyli ochronę przed UV, poczynając od wczesnego dzieciństwa,

-odpowiednią dietę oraz regularny wysiłek fizyczny,

-dbanie o prawidłowe uwodnienie skóry,

-miejscowe stosowanie pochodnych kwasu witaminy A. Najsilniej działającym przedstawicielem tej grupy jest kwas retinowy (tretynoina) stosowana miejscowo w stężeniach 0,1%-0,05%. Tretynoina poprawia wygląd skóry, spłycając zmarszczki, poprawiając elastyczność skóry. Podobnie korzystny wpływ ma skórę ma retinaldehyd, który stymuluje syntezę kolagenu.

Do pochodnych kwasu witaminy A zaliczamy również: isotretynoinę (kwas 13-cis-retinowy), tazaroten i adapalen oraz retinol i jego estry. Wprawdzie kwas retinowy jest bezsprzecznie najbardziej skuteczną substancją czynną umożliwiającą łagodzenie objawów starzenia, ale retinol i jego estry wykazują również korzystne działanie.

-stosowanie miejscowych preparatów rozjaśniających skórę (np. kwas kojowy, hydrochinon)

-antyoksydanty w profilaktyce fotostarzenia, czyli substancje łagodzące negatywne skutki działania promieniowania UV. Zaliczamy do tej grupy: Vit C, Vit E, karotenoidy, rosweratrol (występuje w skórce i w pestkach winogron, orzechów, owoców oraz w czerwonym winie), genisteina (występuje w ziarnach soi), sylimaryna. Ponadto przeciwutleniacze pochodzące z zielonej herbaty lub wyciągu z granatu są stosowane profilaktyce starzenia skóry.

-zabiegi medycyny estetycznej: peelingi chemiczne, dermabrazja, toksyna botulinowa, wypełniacze czy laseroterapia. Każdy z tych zabiegów przyczynia się do złagodzenia objawów starzenia skóry. Rolą lekarza jest indywidualne podejście do pacjenta, odpowiedni dobór zabiegów. 

Należy pamiętać, że zabiegi te nie zastąpią ochrony przed słońcem, zdrowej diety ani nie zmienią uwarunkowań genetycznych. Dlatego tak istotnym elementem jest całościowe podejście do procesu starzenia się skóry.

Close Menu