Trądzik pospolity

Trądziki pospolity może przysparzać wiele kłopotliwych problemów zarówno natury fizycznej, jak i psychicznej.

Jolanta Maciejewska

Dr n.med. Jolanta Maciejewska

specjalista dermatologii i wenerologii

Co to jest trądzik?

Trądzik jest jedną z najczęstszych chorób dermatologicznych. U pacjentów w okresie pokwitania staje się dużym problemem klinicznym. W miarę normalizacji czynności hormonalnych choroba ta wykazuje tendencję do ustępowania, w części przypadków zmiany skórne utrzymują się przez wiele lat. Wprawdzie kobiety i mężczyźni dotknięci są nim w tym samym stopniu, jednak cięższe postaci częściej pojawiają się u mężczyzn (prawdopodobnie wskutek wpływu hormonów). Coraz częściej po 30 roku życia pojawia się trądzik dorosłych, wymagający bardzo indywidualnego podejścia do pacjenta.

Objawy trądziku pospolitego 2 - dermatologia Bydgoszcz
Objawy trądziku pospolitego - dermatologia Bydgoszcz

Fot. Objawy trądziku pospolitego

Przyczyny pojawienia się trądziku

Etiopatogeneza trądziku pospolitego jest wieloczynnikowa. Należą do nich:

  • czynniki genetyczne
  • osobnicza skłonność do nadmiernego wydzielania łoju
  • zaburzenia rogowacenia ujść mieszków włosowych
  • aktywność hormonów płciowych, szczególnie androgenów
  • zakażenie bakteryjne (obecność Propionibacterium acnes)
  • stan zapalny

Objawy

Wykwitem pierwotnym w trądziku pospolitym jest zaskórnik. Wyróżniamy zaskórniki: otwarte i zamknięte. Zaskórniki zamknięte są drobne, białe, dobrze widoczne przy naciągnięciu skóry. Zaskórniki otwarte są ciemne, w ich części środkowej znajduje się otwór, przez który wydobywa się masa łojowo-rogowa. Zaskórniki są wykwitami niezapalnymi.

Trądzik pospolity charakteryzuje się wielopostaciowością wykwitów, oprócz zmian niezapalnych występują również zmiany zapalne o różnym nasileniu: grudki, krosty, guzki, cysty lub nacieki ropne. Wyróżniamy również zmiany pozapalne (trądzik ze stanem zapalnym o ciężkim przebiegu często pozostawia ślady): torbiele czy blizny.

Główne umiejscowienie zmian trądzikowych obejmuje okolice łojotokowe: na twarzy to nos, czoło, broda, policzki, a na plecach kark, okolica międzyłopatkowa oraz górna część klatki piersiowej.

Wyróżniono kilka odmian klinicznych trądziku różniących się nasileniem zmian i przewagą wykwitów:

  • trądzik zaskórnikowy
  • trądzik grudkowo-krostkowy
  • trądzik ropowiczy
  • trądzik skupiony
  • trądzik z objawami ogólnymi o ciężkim przebiegu.

Pozostałe odmiany: trądzik niemowlęcy, Acne inversa, Acne excoriee, trądzik zawodowy, trądzik polekowy czy trądzik kosmetyczny.

Przebieg trądziku może być przewlekły i frustrujący. 

Rozpoznanie trądziku

Ze względu na typowy obraz kliniczny tej jednostki dermatologicznej, lekarz stawia diagnozę bez konieczności wykonywania dodatkowych badań.

Leczenie trądziku

Odpowiednią terapię u pacjenta należy rozpocząć od uświadomienia choremu kilku podstawowych zasad: stosowanie odpowiedniej pielęgnacji (właściwy dobór dermokosmetyków), systematyczność stosowania leków przepisanych przez lekarza, właściwa współpraca pacjent-lekarz oraz „podtrzymanie na duchu” chorego. W części przypadków leczenie trądziku jest procesem długotrwałym, dlatego istotnym elementem jest rozmowa lekarza z chorym i odpowiedź na jego wszystkie pytania.

Leczenie powyższej dermatozy można podzielić na miejscowe oraz ogólne.

Leczenie miejscowe:

  • Retinoidy – są najsilniejszymi środkami komedolitycznymi.
  • Nadtlenek benzoilu – największą jego zaletą jest szybkie zmniejszenie populacji P.acnes i S.epidermidis.
  • Antybiotyki – są bardzo rozpowszechnione w terapii miejscowej ze względu na łatwość stosowania, dobrą tolerancję i rzadko występujące objawy uboczne.
  • Kwas azelainowy –  wywiera umiarkowane działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i komedolityczne.
  • Preparaty złożone: w ostatnich latach pojawiły się preparaty złożone o wielokierunkowym działaniu. Na polskim rynku dostępnych jest kilka preparatów złożonych (m.in.: nadtlenek benzoilu + klindamycyna; adapalen + nadtlenek benzoilu; erytromycyna + izotretynoina).

Leczenie ogólne:

  • Antybiotyki (tetracyclina, limecyklina, doksycyklina, azytromycyna, klindamycyna, erytromycyna).
  • Izotretynoina  – ma wpływ na wszystkie mechanizmy biorące udział w etiopatogenezie acne, leczenie trwa zazwyczaj kilka miesięcy, a skutki uboczne są zależne od dawki leku i mają charakter przemijający (ustępują po zakończeniu terapii).
  • Antyandrogeny i środki antykoncepcyjne – konieczna jest w tym przypadku ścisła współpraca z ginekologiem, każdej pacjentce należy wyjaśnić korzyści i potencjalne ryzyko stosowania terapii hormonalnej.

Zapamiętaj:

  • trądzik jest jedną z najczęstszych chorób skóry, dotyczy zarówno kobiet,  jak i mężczyzn,
  • etiopatogeneza tego schorzenia jest wieloczynnikowa,
  • w trądziku występuje wielopostaciowość zmian skórnych, od niezapalnych zaskórników do zapalnych: krost, grudek, cyst, ropni,
  • nie ma dowodów naukowych na to, by jakakolwiek dieta była pomocna u większości chorych z trądzikiem,
  • leczenie trądziku jest długotrwałym procesem, wymagającym systematycznego stosowania leków zaleconych przez lekarza,
  • każdy pacjent z trądzikiem wymaga wsparcia emocjonalnego,
  • każdy pacjent z trądzikiem obok odpowiedniej farmakoterapii, dostosowanej do indywidualnych potrzeb wymaga również właściwej pielęgnacji i odpowiednich dermokosmetyków.
Close Menu